تمدن سومر – نخستین تمدن جهان در میانرودان
تمدن سومر یکی از مهمترین و قدیمیترین تمدنهای تاریخ بشر است
سومریان حدود ۵۵۰۰ سال پیش در جنوب بینالنهرین (عراق امروزی) شهری ساختند که پایهی بسیاری از دستاوردهای تمدنی بشر شد.
سومر کجا بود؟
سرزمین سومر در جنوب دجله و فرات قرار داشت، جایی که بعدها به نام بینالنهرین شهرت پیدا کرد.
شهرهای مهم سومر:
اور
لاگاش
اوروک
نیپور
اریدو
هر شهر حکومت مستقل خود را داشت و «شهر–دولت» نامیده میشد.
نخستین خط جهان؛ اختراع سومریها
سومریها نخستین تمدنی بودند که خط واقعی ایجاد کردند:
خط میخی.
به کمک این خط:
تاریخ نوشته شد
قوانین ثبت شدند
حسابداری شکل گرفت
شعر و اسطورهها حفظ شدند
این اختراع سومریها، تاریخ انسان را وارد دوران نوشتار کرد.
زیگوراتها؛ سازههای شگفتانگیز مذهبی
معبدهای پلهپلهای سومری به نام زیگورات ساخته میشد.
زیگورات شهر اور، یکی از معروفترین سازههای جهان باستان، بیش از ۴ هزار سال قدمت دارد.
این بناها:
مرکز مذهبی شهر
نماد قدرت
محل برگزاری مراسم دینی
بودند.
شاهکارهای علمی سومر
سومریان در علوم مختلف پیشتاز بودند:
تقویم مبتنی بر ماه
چرخ و ارابه
ریاضیات بر پایه عدد ۶۰ (که هنوز در ساعت استفاده میکنیم)
سیستم آبیاری پیشرفته
قوانین شهرنشینی
پایه بسیاری از علوم امروز از سومر شروع شد
اسطورهها و ادبیات سومری
یکی از معروفترین آثار ادبی جهان حماسه گیلگمش است؛
داستان پادشاهی نیمهافسانهای که در جستجوی جاودانگی سفر میکند.
داستانهای سومری بعدها الهامبخش اسطورههای بابلی، اکدی و حتی برخی روایتهای ادیان شد.
اقتصاد و زندگی مردم سومر
سومریان زندگی شهری کامل داشتند:
بازارهای شلوغ
کشاورزی وسیع
دامداری
کارگاههای فلزکاری و سفالگری
تجارت گسترده با ایران، آناتولی و دره سند
سندهایی وجود دارد که نشان میدهد آنها با تمدنهای ایرانیِ سیلک و جیرفت دادوستد میکردند
ارتباط سومر با ایران
کاوشهای باستانشناسی نشان داده:
مهرهای سومری در جیرفت
ظروف مشترک در سیلک کاشان
تاثیر هنر ایلامی بر نوشتههای سومری
همگی ثابت میکند ایران و سومر تمدنهایی بودند که با هم تعامل گسترده داشتند.
پایان تمدن سومر
در حدود ۲۳۰۰ پیش از میلاد، سارگن اکدی سومر را فتح کرد.
پس از او تمدن بابل جای سومر را گرفت، اما فرهنگ سومری هرگز ناپدید نشد و قرنها ادامه یافت
هادی علیزاده | کاوشگر اسرار باستانی
